6 rzeczy, których nie ma w Twojej Biblii, a które znali pierwsi chrześcijanie

Księga Rodzaju mówi, że w czasach przed potopem „byli na ziemi olbrzymi". I dodaje trzy słowa, nad którymi łatwo przejść bez zatrzymania: „a także potem" (Rdz 6,4). Potem, czyli kiedy? Tekst nie wyjaśnia.

Setki lat później Mojżesz wysyła zwiadowców do Kanaanu. Wracają przerażeni: „Widzieliśmy tam olbrzymów… i wydawaliśmy się sobie jak szarańcza" (Lb 13,33). Potop miał zetrzeć z ziemi wszystko, co żyło. A jednak coś przetrwało.

Twoja Biblia zostawia tę sprzeczność bez słowa. Księga Jubileuszy nie. Opowiada, co stało się z olbrzymami po potopie, dlaczego Noe prosił Boga o związanie ich duchów i dlaczego część z nich została na ziemi (Jub 10). Pierwsi chrześcijanie znali tę odpowiedź. Została im odebrana.

Rdz 6,1-4 to cała historia „synów Bożych", którzy brali sobie za żony córki ludzkie. Cztery wersety. Kim byli? Ilu ich było? Co jeszcze zrobili? Z tego tekstu się nie dowiesz.

Księga Henocha opowiada to od początku. Dwustu Strażników, którzy zstąpili na górę Hermon i związali się wspólną przysięgą. Ich przywódca Szemihaza. Azazel, który nauczył ludzi kuć miecze i zbroje. To, czego nauczyli kobiety. Narodziny olbrzymów. Wyrok. I to, czym są duchy, które po nich zostały (Hen 6–16).

Nie musisz w to wszystko wierzyć. Ale warto wiedzieć, że Piotr i Juda pisali o „aniołach, którzy nie zachowali swego pierwotnego stanu" i zostali „zatrzymani w wiecznych pętach w ciemnościach" (Jd 6, 2 P 2,4) do ludzi, którzy tę historię znali w całości. Ty dostałeś z niej cztery wersety.

Otwórz List Judy, wersety 14 i 15. Juda pisze: „O nich też prorokował Henoch, siódmy po Adamie". I przytacza jego proroctwo. Nie wspomina go. Cytuje, zdanie po zdaniu. Porównaj sam:

Nie ma jej. W żadnym polskim wydaniu Biblii jej nie ma, choć autor natchnionego listu miał ją w ręku i traktował jak proroctwo. Przez wieki tłumaczono to milczeniem. Tymczasem w jednym Kościele nikt nigdy nie musiał niczego tłumaczyć, bo księga po prostu tam była.

Etiopia przyjęła chrześcijaństwo około roku 330, za króla Ezany, wcześniej niż cesarstwo rzymskie. I od tamtej pory jej Kościół przepisywał te same księgi. W klasztorach, ręcznie, wiek po wieku.

Kiedy na Zachodzie kolejne synody ustalały, co zostaje w kanonie, a co z niego wypada, tam nikt nie widział powodu, żeby skracać listę. Nie dlatego, że coś ukrywali. Dlatego, że nigdy nie musieli niczego ukrywać, bo nigdy niczego nie wyrzucili.

Dziś kanon Kościoła etiopskiego jest najszerszym kanonem chrześcijańskim na świecie. Henoch, Jubileusze, trzy księgi Meqabyan, których po polsku nie wydał dotąd nikt. Wszystko czytane na głos w kościołach do dzisiaj.

Przez tysiąc lat Europa znała Księgę Henocha tylko z cytatów. Wiedziano, że istniała. Nikt nie miał tekstu. Aż w 1773 roku szkocki podróżnik James Bruce przywiózł z Etiopii trzy rękopisy. Uczeni długo nie dowierzali.

Wątpliwość była jedna. Może Etiopczycy to dopisali? Może to późna legenda, a nie tekst, który znał Juda?

Odpowiedź przyszła w 1947 roku znad Morza Martwego. W jaskiniach Qumran, wśród zwojów ukrytych przed zburzeniem Jerozolimy, znaleziono fragmenty Księgi Henocha po aramejsku i Księgi Jubileuszy po hebrajsku. Starsze o wieki od etiopskich odpisów. Tekst się zgadzał.

To wydanie zbiera cały kanon etiopski po polsku, pierwszy raz w jednym miejscu. 87 ksiąg. Cała Biblia, którą znasz, jest w środku w zwykłej kolejności, w klasycznym przekładzie gdańskim z 1632 roku, tym samym, który przez trzy stulecia leżał na stołach polskich domów. Uwspółcześniliśmy tylko pisownię i składnię, żeby czytało się go jak dzisiejszą polszczyznę, bez zmiany sensu. Obok, osobno i jasno oznaczone, stoją księgi deuterokanoniczne i księgi etiopskie: Henoch, Jubileusze, trzy Meqabyan, 3 i 4 Ezdrasza, 4 Barucha, Wniebowstąpienie Izajasza.

Przy każdej podajemy, skąd pochodzi i jaki ma status: kanoniczna, deuterokanoniczna czy spoza kanonu. Niczego nie rozstrzygamy za Ciebie. Nie twierdzimy, że wszystko jest natchnione. Twierdzimy, że żeby to ocenić, trzeba najpierw mieć tekst.

Czego tu nie ma: „Księgi Olbrzymów", zaklęć na duchy, imion aniołów do wzywania, „ukrytej wiedzy". W internecie sprzedaje się takie rzeczy pod szyldem Biblii etiopskiej. My sprzedajemy dokładnie to, co jest w kanonie.

2413 stron. PDF i EPUB bez zabezpieczeń, więc czytasz na komputerze, tablecie, czytniku i telefonie, z czcionką tak dużą, jak potrzebujesz. Blisko 17 godzin audiobooka ksiąg etiopskich. Dostęp od razu po opłaceniu. 30 dni gwarancji zwrotu, bez pytań.